De Laatste Maand

De Laatste Maand is een video-installatie met tien schermen, ingebouwd in een wand. Op elk scherm verschijnt dezelfde hand, op ware grootte, tegen een donkere achtergrond en in chronologische volgorde gerangschikt.

De beelden bestaan uit korte loops, choreografieën van een leven dat langzaam vervaagt. Door de handelingen te isoleren en de beelden op ooghoogte en op ware grootte te presenteren, worden het verstrijken van tijd en de vertraging van beweging lichamelijk voelbaar.

Roos van Geffen: “De Laatste Maand ontstond tijdens de laatste levensfase van mijn vader. Elke dag dat ik hem bezocht filmde ik zijn handen, tot en met de dag na zijn overlijden, als een poging mij te verhouden tot zijn naderende dood. Tegelijkertijd werd ik gedreven door nieuwsgierigheid: wat verdwijnt er als iemand sterft? Hoe verandert een hand, de spieren, pezen, aderen en huid in de laatste dagen? Zoals een bloem verwelkt, observeerde ik zijn handen, cirkelend rond de vraag wat leven is. Maar een jaar later, toen ik de meer dan honderd opnames bekeek, realiseerde ik me dat daar een dieper verlangen onder lag: het verlangen naar werkelijke nabijheid en liefde.”

De Laatste Maand maakt zichtbaar wat doorgaans wordt vermeden of uitbesteed. Daarmee raakt het aan bredere vragen rond zorg, sterfelijkheid en de manier waarop we ons verhouden tot kwetsbaarheid, zowel individueel als collectief. Het werk staat in een traditie van sterfbedscènes en doodsportretten, van de oude meesters tot meer intieme, moderne benaderingen van het sterven. Waar deze beelden vaak het moment van overlijden of de representatie van de overledene vastleggen, richt De Laatste Maand zich op het proces zelf: het langzame verdwijnen dat daaraan voorafgaat. Door in te zoomen op de hand, gaat de aandacht van de toeschouwer naar het lichaam als plaats waar leven zich letterlijk terugtrekt. Daarmee raakt het werk aan een existentiële ervaring die uiteindelijk gedeeld wordt: vrijwel iedereen zal ooit aan het bed van een ouder of geliefde zitten, wachtend en zoekend naar wat er verandert. In die zin maakt het werk niet alleen een persoonlijk proces zichtbaar, maar plaatst het de kijker in een fundamentele verhouding tot tijd en sterfelijkheid.